Ο άνθρωπος ανέκαθεν διακατεχόταν από μια δίψα για γνώση κατευθυνόμενη τόσο ως προς τον εαυτό του, όσο και στον εξωτερικό κόσμο για να εξηγήσει το θαύμα της ζωής. Η ματαιότητα της ύπαρξης μπορεί να τοποθετηθεί ως πεμπτουσία του φιλοσοφικού ενδιαφέροντος ανά τους αιώνες, καθώς και γενεσιουργός δύναμη η οποία πυροδοτεί αναρίθμητα ερωτηματικά και θεωρίες.

Γράφει η Μπεϊλέρη Αγγελική. Βρες την Αγγελική στο Instagram, @craftsbyaggeliki !

Η ανάπτυξη ιδεών σε ατομικό, κοινωνικό, πολιτικό, επιστημονικό, και θρησκευτικό επίπεδο είναι το αποτέλεσμα της εσωτερικής ανασκόπησης και  του αναλογισμού όπως προκύπτει ως παράγωγο του πόθου για γνώση ο οποίος καίει σαν φωτιά καθ’όλη την διάρκεια της ζωής.

Οι ποικίλες προσεγγίσεις σε κάθε ένα από αυτά τα επίπεδα έχουν ως αποτέλεσμα μια στάση ζωής στην οποία παρατηρείται ότι κυρίαρχο ρόλο στην κριτική ικανότητα του ατόμου έχουν οι θεωρίες ενίσχυσης  που υιοθετούνται απ’τα υποκείμενα συνειδητά ή ασυνείδητα. Ποικίλα τα παραδείγματα σε κάθε φάσμα  της ζωής τα οποία επιβεβαιώνουν την παραπάνω άποψη.

Σκοπός της παρούσας εργασίας θα είναι σε πρώτο επίπεδο η αναφορά των κυρίαρχων εννοιών που εντοπίζονται στην σημερινή πραγματικότητα σε κοινωνικό, πολιτικό, και ιδεολογικό φάσμα και σε δεύτερο επίπεδο θα αναλυθεί ο τρόπος υιοθέτησης τους απ’ τα άτομα με στόχο την διατύπωση μιας κριτικής θεωρίας αναφορικά με την διαστρέβλωση της αντίληψης η οποία προκύπτει ως αποτέλεσμα της τυφλής υιοθέτησης θεωρήσεων που θέτουν φραγμούς στην έμφυτη ικανότητα του υποκειμένου για ελεύθερη σκέψη.

Το -ισμος[1] είναι επίθημα για τον σχηματισμό αφηρημένων ουσιαστικών παράγωγων απο ουσιαστικά ή ουσιαστικοποιημένα επίθετα ή για την απόδοση στα  νέα ελληνικά ξένων λέξεων. Δηλώνει:

  1. Θεωρία, διδασκαλία, άποψη φιλοσοφική, θρησκευτική, πολιτική, οικονομική, καλλιτεχνική, επιστημονική.
  2. Στάση ζωής, ορισμένο είδος ενασχόλησης(αλτρουισμός).
  3. Τάσεις στη χρήση της γλώσσας(αττικισμός)
  4. Παθήσεις σωματικές ή ψυχικές(αλκοολισμός).
  5. Φαινόμενα της φυσικής, φυσικές ή επιστημονικές διαδικασίες(μαγνητισμός)

Θα αναλυθούν επιλεκτικά ορισμένα παραδείγματα από τις 5 παραπάνω κατηγορίες και στην συνέχεια θα συνοψιστούν κάποια κοινά σημεία με σκοπό την καθολίκευση της βασικής δομής που τα χαρακτηρίζει έτσι ώστε να διαφανεί η επίδραση που έχουν στην διαμόρφωση της αντίληψης του υποκειμένου σε προσωπικό επίπεδο.

Αλτρουισμός

Ως αλτρουισμός ορίζεται το πεδίο ενδιαφέροντος με κατεύθυνση από το εγώ προς το ευρύτερο σύνολο.[2]Η λέξη επινοήθηκε το 1895 από τον August Comte [3].Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για την ανιδιοτελή προσφορά υπηρεσιών προς τους άλλους και μπορεί να εκληφθεί ως το αντίθετο του εγωισμού, ενώ συνώνυμα του είναι η ανιδιοτέλεια και η φιλαλληλία. Αφορά μια μορφή ηθικότητας με βασικά θεμέλια πράξεις αυτοθυσίας και καθήκοντος προς τους άλλους. Ένας αλτρουιστής πράττει από καθήκον προς τους άλλους τις ανάγκες των οποίων θέτει ως προτεραιότητα σε σχέση με τις δικές του. Σε κοινωνικό επίπεδο προωθείται ο αλτρουισμός ως μια μορφή φιλανθρωπίας και θα λέγαμε ένα είδος ακτιβισμού. Τα αλτρουιστικά χαρακτηριστικά εξωθούν το υποκείμενο σε μια παθητικότητα. Ο αλτρουιστής δίνει ελάχιστη σημασία στην ανάπτυξη μιας δυναμικής για την διαμόρφωση της ζωής του. Βασική δομή του είναι του αποτελεί η συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο γεγονός που τον καθιστά παθητικό δέκτη της δικής του πραγματικότητας. Ένας αλτρουιστής αντλεί ευτυχία από την κοινωνική του συνεισφορά διότι έχει ως προτεραιότητα την πραγμάτωση του γενικού καλού. Όμως η προσωπική ευτυχία και η αυτοπραγμάτωση που αξιώνει το υποκείμενο μόνο μονομερείς μπορούν να χαρακτηριστούν.

Η παγίωση της αντίληψης στο παράδειγμα του αλτρουισμού τοποθετείται στην βάση ότι το υποκείμενο αξιώνοντας την δράση του ως φυσική επιλογή θέτει αυτομάτως φραγμούς στην ικανότητα του για ελεύθερη σκέψη αφού ο αλτρουισμός γίνεται ο ορίζοντας με βάση τον οποίο το άτομο συντονίζει την ενεργητικότητα του φτάνοντας σε σημείο ψυχαναγκασμού στην προσπάθεια του να ενεργεί από την ηθικότητα την οποία αυτοβούλως επιβάλλει στον εαυτό του, παραγκωνίζοντας την ανοιχτή και καθαρή εποπτεία η οποία συνιστά την ύπαρξη του. Το άτομο καθιστά τον εαυτό του πρώτα αλτρουιστή και εκμηδενίζει έτσι την αναστοχαστική του ικανότητα ,προσλαμβάνοντας μια διαστρεβλωμένη πραγματικότητα.

Η πολιτική σφαίρα είναι εμποτισμένη με πολυάριθμους δογματισμούς και μια ανάλυση του τρόπου που οι πολιτικές θεωρήσεις επενεργούν στα άτομα αποτελεί μια βάση στην προσπάθεια αξιολόγησης του βαθμού στον οποίο παρατηρείται μια πόρωση των ανθρώπων η οποία έχει ως αποτέλεσμα η υιοθέτηση της εκάστοτε πολιτικής θεώρησης(κομμουνισμός, σοσιαλισμός) να χαρακτηρίζει τα άτομα εξολοκλήρου και να διέπει με θεμελιώδη τρόπο τόσο την πρόσληψη της πραγματικότητας όσο και την δημιουργική ικανότητα.

Το αποβλέπειν των υποκειμένων στο κοινωνικό γίγνεσθαι εκφράζεται με την μορφή υιοθέτησης ιδεολογιών με εκφραστές στην κοινωνική πραγματικότητα τα πολιτικά κόμματα. Τα άτομα σύμφωνα με τις ροπές τους ενσωματώνουν ιδεολογίες και συσπειρώνονται σε άξονα κοινής στοχοθεσίας. Οι διάφορες  πολιτικές θεωρήσεις που συναντάμε στο πολιτικό στερέωμα διέπουν την πραγματικότητα όπως την συναντάμε πρώτα σε ατομικό και έπειτα σε κοινωνικό επίπεδο. Στην παρούσα εργασία η εστίαση μας θα αφορά την επενέργεια των πολιτικών ιδεολογιών σε ατομικό επίπεδο ώστε να διαφανεί ο τρόπος που επενεργούν στην αντιληπτική ικανότητα των ανθρώπων.

Υιοθετώντας μια πολιτική ιδεολογία, όπως συμβαίνει στο παράδειγμα του κομμουνισμού το άτομο οικειοποιείται αυτομάτως τους βασικούς άξονες που αυτή πρεσβεύει. Ένας κομμουνιστής χαρακτηρίζεται από ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία διαμορφώνουν την πολιτική του ταυτότητα. Οι επιλογές που κάνει στην ζωή του διέπονται από μια σειρά γνωμόνων που συνυπολογίζει. Παραδείγματος χάριν στον κομμουνισμό η κοινωνία θα λειτουργεί αμεσοδημοκρατικά εξαλείφοντας τις διακριτές κοινωνικές τάξεις[4] και θα οργανώνεται πάνω στη βάση των ελεύθερα συνεταιρισμένων παραγωγών.[5]Κυρίαρχη θέση του Μαρξισμού η οποία υιοθετείται από τους κομμουνιστές αποτελεί ο χαρακτηρισμός ως αλλοτρίωση της κατάργησης της ελευθερίας του ανθρώπου λόγω του καταμερισμού της εργασίας, καθώς και ο χαρακτηρισμός ως υπεραξία της επιπλέον αξίας που προκύπτει ως αποτέλεσμα της εργασίας από τον εργαζόμενο την οποία καρπώνεται το κεφάλαιο.

Σε αυτό το σημείο θα μπορούσαμε να αναφέρουμε το παράδοξο ενός κομμουνιστή σε μια μη κομμουνιστική κοινωνία. Όταν ένας άνθρωπος γίνεται κομμουνιστής συνεπάγεται το γεγονός ότι υιοθετεί τις βασικές θέσεις που πρεσβεύονται από την συγκεκριμένη ιδεολογία. Η αντίφαση έγκειται στο ότι το άτομο διέπεται από αρχές οι οποίες δεν εκφράζονται στο σύνολο της κοινωνίας και βιώνει τις αντιθέσεις που προκύπτουν. Πιο συγκεκριμένα η ιδέα της αλλοτρίωσης δημιουργεί μια εσωτερική σύγκρουση στους εργαζόμενους κομμουνιστές διότι από την μια πλευρά πρέπει να εργάζονται ώστε να μπορούν να επιβιώνουν μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα και από την άλλη πλευρά όντας συνεπείς στην ιδεολογία που τους χαρακτηρίζει προσλαμβάνουν ως κατάργηση της ελευθερίας τους τον καταμερισμό της εργασίας τους. Με λίγα λόγια αυτοαναιρούνται.

Το πολιτικό γίγνεσθαι στην εποχή μας χαρακτηρίζεται από πολλές ιδεολογίες οι επικρατέστερες εκ των οποίων διέπουν την κοινωνική πραγματικότητα. Τα άτομα υιοθετώντας τις εκάστοτε πολιτικές θέσεις που τους εκφράζουν χωρίζονται με βάση τον πολιτικό άξονα στον οποίο ανήκουν. Οι αντιπαραθέσεις με σκοπό την επικράτηση του ισχυρότερου ποικίλες στο πολιτικό στερέωμα. Έτσι παρατηρείται μια πόρωση των ανθρώπων οι οποίοι λειτουργούν σα να φορούν παρωπίδες θα λέγαμε αφού καθιστούν τους εαυτούς τους σε πρωταρχικό επίπεδο κομμουνιστές ή σοσιαλιστές, ζώντας ομαδοποιημένοι σε σχέση με το κοινωνικό σύνολο με αποτέλεσμα μια διαστρεβλωμένη πρόσληψη της αντικειμενικής πραγματικότητας αφού η υιοθέτηση της ιδεολογίας της οποίας είναι εκφραστές δεν λειτουργεί μόνο σαν παράγοντας έκφρασης των πεποιθήσεων τους αλλά ως καταλύτης που διέπει την ζωή στο σύνολο της.

Αλκοολισμός

Το επόμενο παράδειγμα που θα αναλυθεί στην προσπάθεια διαμόρφωσης μιας θεωρίας αναφορικά με την παγίωση της καθαρής αντιληπτικής ικανότητας του ατόμου αφορά την σφαίρα των ψυχικών/σωματικών παθήσεων και είναι ο αλκοολισμός.

Ως αλκοολισμός[6] ονομάζεται η παθολογική σχέση που αναπτύσει ένα άτομο με το αλκοόλ, ο οποίος προκαλεί σωματικές και ψυχικές επιπτώσεις στην υγεία του οι οποίες εντοπίζονται και σε κοινωνικό επίπεδο. Ο χαρακτηρισμός ενός ανθρώπου ως αλκοολικού υποδηλώνει ότι το άτομο έχει αναπτύξει μια χρόνια σχέση εξάρτησης με το ποτό και αντιμετωπίζει μια πάθηση η οποία διέπει το σύνολο του βίου του.

Η συγκεκριμένη ασθένεια έχει πολλές ψυχολογικές προεκτάσεις οι οποίες εντοπίζονται σε βάθος χρόνου. Οι αλκοολικοί συχνά εμφανίζουν καταθλιπτική η και επιθετική συμπεριφορά. Χρησιμοποιούν το αλκοόλ τόσο για να γίνουν αποδεκτοί κοινωνικά όσο και για αποσυμφοριστούν από το στρές της καθημερινότητας. Σε καταθλιπτικές περιπτώσεις φαίνεται ότι το άτομο επιλέγει να βρίσκεται απομονωμένο και να πίνει μόνο του χρησιμοποιώντας το ποτό σαν παρέα και τρόπο διαφυγής από τα προβλήματα της καθημερινότητας. Συχνά παρατηρείται πως η αποχή από το αλκοόλ προκαλεί νευρικότητα και σε αυτό το σημείο εντοπίζεται η παθολογική εξάρτηση. Οι αλκοολικοί νιώθουν δυστυχισμένοι όταν σταματούν να πίνουν για κάποιο χρονικό διάστημα και αντιμετωπίζουν συναισθήματα αγωνίας και τρόμου. Η προσωπική και κοινωνική τους ζωή είναι απόλυτα εξαρτημένες από αυτήν την πάθηση η οποία φτάνει σε σημείο να τους χαρακτηρίζει. Η αντίληψη τους είναι διαστρεβλωμένη αφού ο τρόπος ζωής τους είναι τοξικός και δεν είναι ικανοί να παίρνουν καθαρές αποφάσεις. Ένα τέτοιος άνθρωπος σχεδιάζει την ζωή του με βασικό άξονα τον εθισμό του και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν παραδέχεται ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα. Οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις προκύπτουν απ’ την αδυναμία του υποκειμένου να λειτουργήσει φυσιολογικά.

Τα 3 παραδείγματα που αναλύθηκαν παρόλο που προέρχονται από διαφορετικούς άξονες έχουν κοινά σημεία τα οποία επιτρέπουν μια καθολίκευση η οποία αποδεικνύει πως τόσο μια ψυχική ασθένεια όσο και η υιοθέτηση στάσεων ζωής καθώς και η ενσωμάτωση πολιτικών ιδεολογιών  λειτουργούν σαν φίλτρα στην ανθρώπινη συνειδητότητα απ’ τα οποία περνάνε όλα τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος με αποτέλεσμα την παγίωση της αντιληπτικής και κριτικής ικανότητας του ανθρώπου. Το άτομο βρίσκεται εγκλωβισμένο σε μια πραγματικότητα η οποία πάσχει από την υιοθέτηση θεωριών με αποτέλεσμα να αντιλαμβάνεται την ζωή από περιορισμένη σκοπιά και συχνά να εγκολπίζεται σε κύκλους με ομοϊδεάτες του έτσι ώστε να αντλεί ικανοποίηση από την ψευδαίσθηση μιας αυτοπραγμάτωσης. Η ενσυνειδητότητα μηδενίζεται καθώς οι άνθρωποι καθιστούν τους εαυτούς τους αυτό που επιτάσσει η εκάστοτε θεώρηση που έχουν υιοθετήσει ή όπως στο παράδειγμα του αλκοολισμού η ψυχική πάθηση απ΄την οποία χαρακτηρίζονται.

Πηγές

[1] Greeklanguage.gr αναζήτηση για -ισμος

[2] Ορισμός στο βικιλεξικό.

[3] Γαλλικά altruism ,(alter= άλλος)

[4] Ο σχολιασμός προέρχεται από την ανάλυση του κομμουνισμού όπως παρατίθεται στο wikipedia

[5] Η πηγή προέρχεται από τον ορισμό του κομμουνισμού όπως αναφέρεται στο βικιλεξικό.

[6] Ο ορισμός προέρχεται από το Wikipedia.org

Σημείωση

Αγοράζοντας βιβλία μέσω των συνδέσμων του baktoblog, μας βοηθάς στο να συνεχίσουμε να γράφουμε υψηλής ποιότητας κείμενα.


Δωρεάν ebook «Τροφή για σκέψη»: Κατέβασε το σε 3 βήματα


LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here