Πριν περίπου ένα μήνα μια ισχυρή κρίση έπληξε το κατά τα άλλα φιλήσυχο και οργανωμένο παγκόσμιο χωριό μας. Λίγα νανόμετρα γενετικού υλικού περιβαλλόμενα από κάποιες πρωτεΐνες αποτελούν πλέον για όλους το νούμερο 1 θέμα συζήτησης, τον νούμερο 1 δορυφόρο της ζωής, τον νούμερο 1 φόβο του πλανήτη.

Στην αρχή υπήρξε άρνηση. Δεν θα φτάσει ως εμάς, είναι κάτι αθώο, δεν κινδυνεύουμε. Ο οργανωμένος πλανήτης συνέχιζε να εργάζεται, να κλείνει συμφωνίες, να κάνει κρατήσεις για ταξίδια, να τρέχει αδιάκοπα προσπαθώντας να ανταποκριθεί στον έντονο ρυθμό της σύγχρονης ζωής.

Ξαφνικά τα νανόμετρα έφτασαν από την Ασία στην Ευρώπη. Ένα τίμημα που ήταν θέμα χρόνου να πληρωθεί, καθώς τα ταξίδια και το εμπόριο συνεχίζονταν αδιαλείπτως στο παγκόσμιο χωριό. Δυστυχώς, ο φαινομενικά μικρός κίνδυνος, έγινε γρήγορα εφιάλτης, ξεκινώντας τη φονική του διαδρομή από τη γειτονική Ιταλία.

Τα νανόμετρα αποδείχτηκαν τελικά μια υγειονομική βόμβα παγκοσμίου βεληνεκούς, που εξερράγη πριν προλάβει οποιοσδήποτε Οργανισμός Υγείας να προβλέψει τη βαρύτητα του κινδύνου. Οι ασθενείς πλήθαιναν μέρα με τη μέρα. Οι θάνατοι κατά εκατοντάδες έγιναν καθημερινό ανακοινωθέν των δελτίων ειδήσεων, με τραγικότερο όλων, το ότι συνήθισε το αυτί μας να ακούει αρχικά για 300, μετά για 700-800-1000 νεκρούς την ημέρα, σε κάθε χώρα. Δεν ξέρω τι είναι χειρότερο: η εξοικείωση με το δράμα, η καθημερινή τρομολαγνεία των ειδήσεων, η ανακοίνωση των ανθρώπινων απωλειών σε αριθμούς; Σήμερα χάθηκαν 835 εδώ, 702 εκεί, 1037 παραπέρα. Όσο περισσότερα τα ψηφία, τόσο μεγαλύτερος ο φόβος, αλλά αυτό που συχνά παραβλέπεται είναι το γεγονός ότι οι αριθμοί αναφέρονται σε ανθρώπους.

Ξαφνικά, λοιπόν, η ζωή άλλαξε. Ο χρόνος πάγωσε. Τα πανεπιστήμια και τα σχολεία έκλεισαν, οι περισσότερες δουλειές σταμάτησαν. Τα γυμναστήρια, τα θέατρα, τα σινεμά, τα εστιατόρια, τα καφέ κλείδωσαν τις κλειδαριές τους. Οι εκκλησίες θα λειτουργούσαν στο εξής μόνο με τον ιερέα και τον ψάλτη. Στο εξής η ζωή θα συνέβαινε στο σπίτι.

Το οργανωμένο μας παγκόσμιο χωριό τα ‘χασε. Βραχυκύκλωσε και μόνο στην ιδέα του τι πάει να συμβεί. Αλλά δεν είχε άλλη επιλογή, έπρεπε συγκαταβατικά να δεχτεί το καθολικό lockdown και την απαγόρευση κυκλοφορίας. Ζήτημα ζωής-θανάτου, γι ΄αυτό και υπήρξε συμμόρφωση. Σε τέτοια θέματα το ένστικτο της επιβίωσης κάνει τη δουλειά του.

Στη δική μας χώρα, η συμμόρφωση, η αλληλεγγύη, η προσφορά έλαμψαν, από την αρχή της ιστορίας. Η ζωή άλλαξε, κι όλοι έδειξαν πρόθυμοι να πάρουν το σχήμα της νέας πραγματικότητας. Μιας πραγματικότητας στην οποία φαίνεται πως χωρούν μόνο τα στοιχειώδη.

HTML Image as link Qries

1.Φαγητό, 2.νερό, 3.στέγη, 4.άσκηση, 5.φάρμακα. Πέντε ουσιαστικά γύρω από τα οποία γυρίζει η ζωή και η επιβίωσή μας. Τα πέντε αυτά αρκούν για να διατηρήσουν, έστω στοιχειωδώς, τη ζωή, και θέτουν έναν προβληματισμό επί των εκατοντάδων αναγκών του σύγχρονου ανθρώπου.

Στις αναπάντεχες μα εξαιρετικές αλλαγές της νέας συνθήκης συγκαταλέγεται η στροφή των ανθρώπων στην άσκηση, και στις βόλτες στη φύση. Απογεύματα στα πάρκα με πλήθος ανθρώπων να τρέχει, να περπατά, να γυμνάζεται, γονείς να βγάζουν βόλτα τα παιδιά τους με τα ποδήλατα. Η όλη εικόνα μοιάζει με χρονικό μιας άλλης ζωής, σίγουρα όχι με νεοελληνική πραγματικότητα.

Υπό άλλες συνθήκες οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους ένα τέτοιο απόγευμα θα βρίσκονταν καθισμένοι στα καφέ, σε κάποιο εστιατόριο ή θα ήταν ακόμη δεσμευμένοι στη δουλειά τους. Ίσως, βέβαια, να παρέμεναν στο σπίτι για χαλάρωση, μια πολυτέλεια του πρόσφατου παρελθόντος. Τώρα που το σπίτι έγινε ξαφνικά ο πυρήνας, που το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας ξοδεύεται εκεί, που τα μαγαζιά είναι κλειστά, η άσκηση έχει την τιμητική της: ως εκδρομή, ως μέσο αποφόρτισης, ως πηγή χαράς. Έστω κι έτσι, είναι μια πολύ θετική εξέλιξη.

Ένας υγιής νους κατοικεί μέσα σε ένα υγιές σώμα, και αμέτρητοι άνθρωποι φαίνεται σιγά σιγά να το αντιλαμβάνονται, γυρνώντας σπίτι και αισθανόμενοι μια ευεξία σαν να γύρισαν μόλις από ταξίδι-ή κάτι που μοιάζει με ταξίδι. Τώρα που τα γυμναστήρια έκλεισαν, η φύση δίνει τη λύση και είναι παρούσα, καθαρή, τους χωρά όλους. Δεν είναι αυταπάτη, όντως η ατμόσφαιρα καθάρισε αυτές τις ημέρες. Η φύση γιατρεύει τις πληγές της τώρα που της δίνουμε χρόνο. Λίγα αυτοκίνητα, ελάχιστα αεροπλάνα, μικρότερη παραγωγή στα εργοστάσια, και η φύση αναπνέει. Άλλο ένα θετικό παρεπόμενο της κρίσης.

Είναι γεγονός ότι πρωταγωνιστές στο παγκόσμιο σίριαλ των ημερών είναι το υγειονομικό προσωπικό, οι υπάλληλοι στις επιχειρήσεις που παραμένουν ανοικτές, οι δημόσιοι υπάλληλοι που παραμένουν ως προσωπικό ασφαλείας… Όλοι άξιοι, κρατούν την κοινωνία ανοιχτή. Στους πρώτους της λίστας όμως, δεν μπορεί κανείς παρά να βγάλει το καπέλο. Στους ιατρούς, τους νοσηλευτές, τους υπαλλήλους των εργαστηρίων κ.ά., που εκτίθενται στον κίνδυνο, παλεύοντας για να κερδίσει αυτή τη μάχη η ζωή. Σε εκείνους που δεν νιώθουν ήρωες, αλλά νιώθουν ότι κάνουν τη δουλειά τους, τη δουλειά που διάλεξαν με πλήρη συνείδηση και που τώρα τους μονοπωλεί. Οι πρώτοι της λίστας στηρίζουν τώρα τον πλανήτη, όπως κάποτε ο Άτλας τον Ουρανό.

Η νέα συνθήκη έχει στρέψει τη ζωή στα απολύτως σημαντικά. Στις πρώτες ύλες που συντηρούν τη ζωή. Λείπουν όμως όσα την ομορφαίνουν, όσα την κάνουν άξια και υπέροχη ώστε να τη ζει κανείς. Όλα τα πράγματα που κάνουν -ή καλύτερα έκαναν- οι άνθρωποι την κάθε μέρα τους, εκτός σπιτιού, και εκτός χώρας, και ήταν για εκείνους σημαντικά και απαραίτητα για να υπάρχουν οι ίδιοι.

Για πολλούς η αποχή από τη δουλειά τους είναι από μόνη της εξαιρετική πληγή. Πάρα πολλοί άνθρωποι αγαπούν τη δουλειά τους, και τους λείπει. Πάρα πολλοί άνθρωποι, όμως, πιθανώς θα χάσουν τη δουλειά τους απ’ τις συνέπειες της κρίσης, ανεξάρτητα από το αν την αγαπούν. Η ανεργία, εφόσον έρθει, είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή του σχεδίου ανάκαμψης, μόλις τα σωματίδια χάσουν τη δύναμή τους και εγκαταλείψουν τον άνθρωπο-ξενιστή.

Μια άλλη απώλεια των ημερών είναι ο περιορισμός της ανθρώπινης επαφής. Η απαγόρευση της χειραψίας και της αγκαλιάς σ’ έναν λαό μεσογειακό, ζεστό και αυθόρμητο όπως ο δικός μας, είναι στ’ αλήθεια μεγάλο πλήγμα. Να μην μπορείς να αγκαλιάσεις τον γονιό σου, τον αδελφό σου, τον φίλο σου; Το ότι δέχεται εχθρικά βλέμματα ένας άνθρωπος που κατάπιε στραβά και έβηξε, ή που απλά έβηξε, δείχνει τον παραλογισμό των ημερών.

Τον παραλογισμό καταδεικνύει και το πανηγύρι με τις μάσκες προστασίας. Πάνινες, χειρουργικές, αυτοσχέδιες, μάσκες κάθε είδους αποτελούν το must για να βγει κανείς από το σπίτι. Φαρμακεία και βιοτεχνίες τις πουλάνε σαν ζεστό ψωμί, καταφεύγοντας και στην αισχροκέρδεια που και που. Το αστείο της υπόθεσης είναι η ποιότητα των μασκών αυτών, που τις περισσότερες φορές απλά δεν προστατεύουν, καθώς το υλικό τους είναι αδύνατον να φιλτράρει τα ελάχιστα νανόμετρα του ιού.

Στο σημερινό κόσμο, που οι άνθρωποι δεν κυκλοφορούν, και που οι χώροι πολιτισμού είναι κλειστοί, τι θα απογίνουν οι καλλιτέχνες; Εκείνοι που σε πείσμα του ζοφερού μέλλοντος που διαφαίνεται, συνεχίζουν να ποτίζουν με νερό τις ψυχές όλων με την υπέροχη κίνηση του διαδικτυακού μοιράσματος διαφόρων έργων τέχνης. Ευκαιρία σκέψης, απόλαυσης, γνωριμίας με νέους καλλιτέχνες. Όμορφα δώρα για να ξεχνιέται ο νους, να εστιάζει σε κάτι ποιοτικό και ελπιδοφόρο. Χρειάζεται και για εκείνους μέριμνα, ανήκουν στις σφοδρά πληττόμενες κοινωνικές ομάδες. Και ας μη ξεχνάμε, η τέχνη είναι ο μέγας ευεργέτης της καραντίνας.

Το αξιοπερίεργο της υπόθεσης είναι ότι η Ιστορία μνημονεύει και άλλες τέτοιες εποχές. Η πανδημία του 1918 με την Ισπανική γρίπη που ξέσπασε εν μέσω Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, αποτελεί την πιο πρόσφατη αντίστοιχη περίπτωση. Με έναν πόλεμο άνευ προηγουμένου να μαίνεται, ωστόσο, η γρίπη δεν αποτελούσε το μεγαλύτερο πρόβλημα των ανθρώπων της εποχής. Έτσι, κατά κάποιο τρόπο η σημερινή κατάσταση βιώνεται τόσο έντονα γιατί η εποχή μας δεν γνώρισε άλλους μεγάλους παγκόσμιους κινδύνους, αλλά και γιατί η σύγχρονη ζωή ορίζεται πλέον με διαφορετικούς όρους, έχει άλλες προτεραιότητες, και δικούς της ρυθμούς αυτοσυντήρησης.

Παρατηρώ πως τεράστιο μέρος των ανθρώπων φαίνεται να ζει σε μια άρνηση, πιστεύοντας ότι το κακό όνειρο θα τελειώσει και όλοι θα ξυπνήσουμε ξαφνικά ανακουφισμένοι. Κάτι τέτοιο δεν έχει σε καμία περίπτωση βάση. Η νέα ζωή είναι γεγονός, ζούμε ήδη σε μια νέα συνθήκη, στην οποία πραγματικά κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει τι θα φέρει.

Στην Ιατρική έμαθα ότι κάθε ιατρικό σύμβαμα αλλάζει για πάντα τον οργανισμό και χωρίζει τη ζωή του ανθρώπου στη φάση πριν και μετά από αυτό. Κάθε γεγονός που επισυμβαίνει στη ζωή, μας οδηγεί σε ένα μετά. Μια νέα κατάσταση που μπορεί να μη διαφέρει εξαιρετικά από την πρότερη, αλλά είναι σε κάθε περίπτωση άλλη. Το μόνο σίγουρο είναι ότι όλη την παγκόσμια κοινότητα την περιμένει μια νέα ζωή. Καλύτερη, χειρότερη, θα το δείξει ο χρόνος. Πρέπει, όμως, αυτό που βιώθηκε να μην ξεχαστεί. Αυτό που συνέβη να επιφέρει αλλαγή, να αφήσει πίσω του και κάτι άλλο παρά σκόνη στον άνεμο. Η αλλαγή αυτή δεν πρέπει να είναι προσωρινή, αλλά να οδηγήσει σε μια ριζική αναθεώρηση του τρόπου του βίου.

Διαφορετικά, η ευτυχισμένη μας πολιτεία θα βρεθεί ξανά παγιδευμένη, κατρακυλώντας αδιόρθωτη στα σκαλοπάτια μιας συλλογικής παρακμής.


Σημείωση

Αγοράζοντας βιβλία μέσω των συνδέσμων του baktoblog, μας βοηθάς στο να συνεχίσουμε να γράφουμε υψηλής ποιότητας κείμενα.


Δωρεάν ebook «Τροφή για σκέψη»: Κατέβασε το σε 3 βήματα